Dat klinkt verstandig, volwassen zelfs. Maar het zijn valse tegenstellingen. Ze gaan ervan uit dat je bij elke keuze iets moet inleveren: wat je wint aan privacy, betaal je in euro's, en wat je wint aan duurzaamheid, lever je in op kwaliteit. Bij Jet-Stream bewijzen we al vele jaren dat het ook anders kan. Europese hosting die privacyvriendelijk, soeverein en groen is, gaat prima samen met scherpe tarieven en hoogwaardige dienstverlening. Sterker nog: als je het goed doet, versterken die dingen elkaar.
Eerst even eerlijk: niets is onfeilbaar
Laat ik vooropstellen: er gaat bij iedereen weleens iets mis. Het internet is niet onfeilbaar. Ook Jet-Stream heeft weleens een outage gehad, net zoals Amazon, Google en Microsoft er soms uit liggen. Dat is geen kwestie van Europees of Amerikaans, groot of klein.
Het valt of staat met architectuur. Met high availability, met doordachte technische keuzes, met het wegnemen van single points of failure en met het hebben van fallback-leveranciers. Zo gebruikt Jet-Stream actieve load balancers in plaats van DNS-gebaseerde routering, en hebben we naast onze eigen playoutcapaciteit een actief multi-CDN-systeem voor overflow en fallback. Kwaliteit koop je niet door een groot merk te kiezen. Kwaliteit bouw je. Daar leren en verbeteren we al ruim dertig jaar aan, en blijven we aan verbeteren.
Soeverein, betaalbaar en groen streamen
Door zelf wholesale netwerkcapaciteit in te kopen en onze streams zelf uit te serveren, kunnen we betaalbaar, soeverein, privacyvriendelijk én groen leveren. Daarnaast laten we CDN's met elkaar op prijs concurreren. Onze multi-CDN-opzet en een slim load-balancingalgoritme kiezen steeds de voordeligste route voor je verkeer, binnen de afgesproken eisen voor uptime en performance en voor Europese kijkers standaard groen geleverd door Jet-Stream zelf of door een Europees soeverein CDN. Welke CDN's je verder toelaat, alleen de standaard Europese of ook niet-Europese, bepaal je zelf, real-time per video en per stream. Ook die openheid en controle over meerdere CDN leveranciers is soevereiniteit.
Een ander voorbeeld: analytics
Laat ik nog een voorbeeld geven waar groen, privacy, soevereiniteit en lage kosten samenkomen: analytics. Naast videotranscoding is analytics een van de zwaarste processen in streaming. Je wilt weten wie er kijkt (niet als persoon, maar als sessie), waarnaar, hoe lang, en op welk apparaat. Veel systemen leggen dat elke seconde per kijker vast. Reken even mee: bij 100.000 gelijktijdige kijkers is dat 360 miljoen logregels per uur. Per dag 8,6 miljard. Per jaar ruim 3 biljoen. Al die gegevens moeten worden opgeslagen, in een database gestopt en verwerkt.
De slechtst denkbare manier
Je kunt analytics heel inefficiënt, onveilig, niet-Europees, niet-groen en duur inrichten. Dat gaat zo: je bouwt een tracker in je videospeler. Die tracker stuurt elke seconde gegevens naar een cloud in Amerikaanse handen. Die cloudpartij heeft daarmee toegang tot al die gegevens, inclusief persoonsgegevens zoals IP-adressen. Bovendien logt die cloud zelf ook alle binnenkomende verzoeken. Je krijgt dus metadata bovenop de trackerdata, en die metadata bevat opnieuw diezelfde persoonsgegevens, alleen nu in de systemen van iemand anders.
Dubbele data. Dus dubbele opslag, dubbele verwerking en dubbel stroomgebruik. En daarna pomp je al die ruwe trackerdata in een grote database om er analyses op los te laten.
Dat is allesbehalve efficiënt en duurzaam. Het is enorm kostbaar en vreet cloudresources en energie. Het is ook een datalek in wording. Het zet je AVG-compliance op drijfzand: de juridische basis voor datadoorgifte naar de VS ligt opnieuw bij het Europese Hof, en de Amerikaanse wet geeft Amerikaanse overheidsdiensten toegang tot data bij Amerikaanse bedrijven, waar die data ook staat. En digitaal soeverein is het al helemaal niet.
Hoe het wél kan
Bij Jet-Stream realiseerden we ons al in 2003 iets simpels: alle informatie die zo'n tracker verzamelt, zit eigenlijk al in de access logs. In de logs van ons eigen platform, en in die van de optionele CDN's. Een tracker in de player is overbodig. Dat levert meteen een reeks voordelen op:
- Je bent niet afhankelijk van de player. Het maakt niet uit welke speler, welke app of welk apparaat de kijker gebruikt. Apparaten waar geen trackers in kunnen worden geladen meet je gewoon.
- Server-side logs zijn niet te blokkeren. Adblockers en privacyfilters houden trackers tegen, niet de levering van de videostream zelf. Je mist geen kijkersgegevens.
- Server-side logs zijn niet te manipuleren vanuit de browser. Wat de server heeft geleverd, heeft de server geleverd, het is harde data.
- En ze zijn er al. Je hebt de gegevens gratis in handen, en ze zijn betrouwbaarder dan wat een tracker je vertelt. Waarom zou je dan nog een tracker gebruiken? Die is inferieur, duurder, en lekt gegevens.
Wij doen analytics al sinds 2003 zonder trackers, en sinds 2004 doen we dat groen. Inmiddels werkt het zo: Jet-Stream verzamelt in realtime de logs van onze eigen servers en alle CDN's in onze eigen, beveiligde Europese infrastructuur, die draait op gecertificeerd groene stroom. Zodra de gegevens binnen zijn, laten we de logs bij de CDN's vernietigen.
Bij binnenkomst pseudonimiseren we de IP-adressen direct door het laatste deel van het adres te verwijderen. In de analytics zelf zijn geen persoonsgegevens te zien, alleen geaggregeerde inzichten.
En de data is van de klant. Wij dragen het eigendom van de gegevens over aan onze klanten: zij zijn verwerkingsverantwoordelijke, wij zijn alleen verwerker. Wij mogen er niets mee. Geen profielen, geen doorverkoop, geen "productverbetering" op basis van jouw kijkers. Vergelijk dat eens met het model waarin je trackerdata ongemerkt ook in de systemen van een Amerikaanse cloudpartij belandt.
Plattrekken voordat je gaat rekenen
Dan de slimste stap. In de logs zit een anonieme sessie-identificatie, niet gekoppeld aan een persoon. Daardoor kunnen we alle logregels van één kijksessie eerst samenvoegen tot één sessieregel, voordat de data de analyzer in gaat.
Wat dat scheelt? Een kijker die een uur kijkt, levert al snel duizenden logregels op. Reken voor het gemak met één per seconde: 3.600 regels, teruggebracht tot 1. Een reductie van 99,97 procent aan gegevens.
Bij 100.000 kijkers die elk een uur kijken:
- Per uur: van 360 miljoen naar 100.000 regels. Dat zijn er bijna 360 miljoen minder.
- Per dag: van 8,64 miljard naar 2,4 miljoen. Ruim 8,6 miljard minder.
- Per week: van 60,5 miljard naar 16,8 miljoen. Bijna 60,5 miljard minder.
- Per jaar: van 3,15 biljoen naar 876 miljoen. Zo'n 3,15 biljoen minder.
Pas daarna gaat de data de analyzer in. Dat scheelt bakken rekenkracht, dus energie, dus kosten. En omdat we minder data opslaan en verwerken, IP-adressen direct pseudonimiseren en geen persoonsgegevens tonen, valt er ook niets te lekken.
Geen afweging, maar een ontwerpkeuze
Dit is een simpel voorbeeld van slim engineeren. Niet kosten, kwaliteit, duurzaamheid en privacy tegen elkaar afwegen, maar een oplossing ontwerpen die aan alle eisen tegelijk voldoet.
Het resultaat: betere analytics, lagere kosten, AVG-proof, soeverein en groen. Niet als compromis tussen tegenpolen, maar als uitgangspunten die elkaar versterken.
Wie zegt dat hij "een afweging wil maken tussen kosten, soevereiniteit en duurzaamheid", zegt eigenlijk: ik ga ervan uit dat het niet samen kan. Dat is een gebrek aan verbeelding, of aan engineering.
Wil je meer voorbeelden van hoe kwaliteit, efficiency, duurzaamheid, soevereiniteit en privacy hand in hand gaan? Ik geef je graag een demo, en documentatie over onze aanpak en compliance.